Tin tức nội bộ

Tin trong ngành

Tin ngoài nước

Thông tin chung

Nhà chọc trời - Biểu tượng về quyền lực của Phương Đông  

Nếu như ở Mỹ và Châu Âu, nhà chọc trời đã trở thành lỗi mốt vì dường như đó không phải là chỉ số về phát triển văn minh nữa, thì ở Châu Á và Trung Đông, chúng vẫn là những biểu tượng hùng hồn về quyền lực và sự thịnh vượng.

Vào buổi sáng ngày 11.9.2001, Adrian D.Smith - một kiến trúc sư nổi tiếng - có mặt tại văn phòng Skidmore Owings & Merrill ở Chicago để gặp gỡ với Donal Trump. Buổi làm việc tập trung quanh dự án một toà tháp của ông trùm Trump tại thành phố này - một toà tháp để ở cao nhất thế giới cỡ khoảng 610m. Giữa buổi nói chuyện, hai người nghe được thông báo về chiếc máy bay thứ nhất đâm vào Toà Tháp đôi World Trade Center. "Khi chiếc thứ hai đâm tiếp, chúng tôi lao đến tivi xem chuyện gì đã xảy ra - Smith nói - Và thế là hết cuộc gặp mặt". Cũng vậy đối với toà tháp 610m của Trump. Vài tuần sau, cộng sự của ông trùm đã trở lại với đề nghị độ cao khoảng 275m.

Nhà chọc trời được xây dựng đầu tiên ở nước Mỹ vào thế kỷ 20. 15 năm qua, 9 trong số 10 toà nhà cao nhất thế giới đều được xây tại Mỹ. (Toà cao thứ 10 ở Toronto, Canada). Giờ đây, chỉ còn lại 2: Sears Tower ở Chicago và Empire State Building ở Manhattan. Tất cả còn lại đều ở Châu á. Sự kết hợp một loạt các yếu tố - như thị trường bất động sản ứ trệ, sự hoài nghi về doanh thu với các nhà cao tầng, lối nhìn phê phán đối với nhà chọc trời và sự sợ sệt về tâm lý sau vụ 11.9 - đã làm thoái chí tất cả những nhà thiết kế muốn xây nhà cao ở Mỹ.

Tế nhị hơn, kể cả trước vụ 11.9, nhà chọc trời cũng đã mất đi ý nghĩa trước đây của nó, như là một biểu tượng về quyền lực, giàu có và tầm quan trọng, ít nhất là đối với các quốc gia phương Tây, nơi mà bảo tàng, siêu thị và restaurant lại là những thước đo được coi là quan trọng hơn. Tuy nhiên, ở các vùng khác trên thế giới, nhà chọc trời vẫn là cái gì đó rất quan trọng, rất à la mode, đặc biệt đối với các nước đang phát triển muốn chứng tỏ mình đang nổi lên. Chính trong năm này, ngôi vị toà nhà cao nhất thế giới đã đổi chủ, sang toà nhà Đài Bắc 101 - được đặt tên theo số tầng - cao 509m. Ngay sau khi toà nhà này được hoàn thành, giới lãnh đạo Trung Quốc và kiến trúc sư của nước này, không muốn Đài Loan qua mặt, đã đẩy nhanh tiến độ dự án xây toà nhà Shanghai World Finance Center, mặt khác nhấn mạnh rằng trung tâm tài chính thế giới ở Thượng Hải này phải có diện tích để ở hơn toà nhà ở Đài Bắc.

Vùng Thái Bình Dương không phải chỉ là nơi duy nhất tập trung nhà gãi trời (skyscraper), sắp tới người ta sẽ được chiêm ngưỡng toà Burj Dubai, tại Dubai, ở Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất. Toà nhà được thiết kế bởi chính Adrian Smith, người làm hụt chiếc tháp 610m cho ông trùm Trump. Vào 2008, khi nhà Dubai hoàn tất, Smith nói, nó sẽ "vươn tới quá độ cao 610m". Nhưng ông này không nói nó sẽ cao tới đâu. Khách hàng của ông không muốn tiếp xúc với những kiến trúc sư chuyên nhà cao tầng khác. Nếu một khi độ cao bị lộ ra, các đối thủ dễ dàng đẩy nhà của họ cao thêm vài mét nữa, hoặc không chỉ vài mét. Các kiến trúc sư và kỹ sư xây dựng đều đồng ý rằng chỉ là vấn đề thời gian khi một toà nhà siêu gãi trời sẽ mọc lên ở đâu đó ở Châu á hay Trung Đông với độ cao 915m - cao hơn gấp đôi Toà tháp đôi bất hạnh.

Và ngôn ngữ kiến trúc hiện tại cũng vẫn là cao tít lên trên. Với nhiều người, Châu á đã trở thành tiền đồn cuối cùng của chủ nghĩa hậu hiện đại (postmodernism), một phong cách mà các kiến trúc sư Mỹ đã cố gắng duy trì vào một giai đoạn trong những năm 1980, gắng kết hợp khối toà nhà văn phòng với kiến trúc truyền thống của phương Tây bằng cách trang trí thêm với các tháp gothic, các trán tường cổ điển. Nhưng postmodernism rất khó thực hiện và đã dần trở nên lỗi mốt khi các kiến trúc sư tìm được các hướng đi mới bên kia bãi cờ tàn của chủ nghĩa hiện đại (modernism).

Dĩ nhiên, trừ ở Châu Á. Rất nhiều khách hàng xem toà nhà kính-và-thép kiểu modernist như một sản phẩm nhập khẩu, quá khác với kiến trúc cổ của họ. Họ muốn các toà tháp phải gợi được kiến trúc bản địa. Vậy là Petronas Towers ở Malaysia, vừa mới bị đoạt mất chức cao nhất thế giới, gợi nhớ tới toà tháp ở một giáo đường Hồi giáo khi vươn lên trời. Jin Mao Tower ở Thượng Hải, cũng do Skidmore Owings & Merrill dựng lên, có dáng của một ngôi chùa kéo dài lên. Cũng như vậy là toà nhà Đài Bắc 101, những trang trí vặt khổng lồ của nó đã đẩy chủ nghĩa hậu hiện đại đến mức độ loè loẹt.

Nhưng cũng không hẳn là thế. Cesar Pell - người thiết kế Petronas Tower - cũng là người làm ra công trình Two International World Finance Center ở Hồng Kông, một tòa tháp cao 415m dựng theo phong cách Art Deco - hình dạng quả đạn tuyệt đẹp. Cũng vậy, khi hoàn tất, Shanghai World Finance Center, do Tập đoàn Mỹ Kohn Pedersen Fox Associates thực hiện, sẽ trở thành một trong những toà nhà mỹ lệ nhất thế giới, một toà tháp tao nhã có sân thượng cao nhất thế giới, với một con mắt to ngay dưới cái đỉnh thon thả. Nó sẽ chứng minh rằng, kiến trúc, không chỉ với ý nghĩa xây dựng, đã hướng tới những tầm cao mới.

Theo Time 

Trung tâm Thông tin - Thư viện