|
Kiến trúc sư nổi tiếng Renzo Piano gây ngạc nhiên cho người
xem khi áp dụng những đường cong lớn h́nh sin vào thiết kế
công tŕnh bảo tàng của Trung tâm Paul Klee ở Bern, Thuỵ Sỹ,
nơi đ̣i hỏi nhiều tính kín đáo và khiêm tốn. Đâu rồi những
không gian tuyến tính cao vút được chiếu sáng chan hoà từ trên
cao với những chi tiết duyên dáng đă gắn liền với những tác
phẩm nổi tiếng của Renzo Piano bắt đầu từ Bộ sưu tập Menit tại
Houston năm 1987? Trên khu đất rộng 12 acre ở Schongrun phía
Đông Bern, những h́nh khối lớn uốn cong h́nh rắn lượn nổi bật
trên khung cảnh điền viên vùng nông thôn đă thể hiện một
phương diện khác trong cá tính sáng tạo của Kiến trúc sư.
Đúng như vậy, khi tiếp cận với công tŕnh kiến trúc gân guốc
như đắp bằng đất này, người xem vốn quen thuộc với những tác
phẩm nghệ thuật nhỏ nhắn và tinh tế của Paul Klee không khỏi
thất vọng khi nh́n ngắm những tác phẩm đồ hoạ, màu nước của
một hoạ sỹ theo phong các trữ t́nh hiện đại của thế kỷ 20 được
sắp đặt trong hai pḥng trưng bày rộng mênh mông hầu như không
có chút ánh sáng tự nhiên nào.
Piano đă từ bỏ kiểu chiếu sáng phía trên đặc trưng cho bảo
tàng. Ông thiết kế công tŕnh dựa theo địa h́nh tự nhiên khu
đất dành cho Trung tâm Klee cũng như vượt qua một loạt những
hoàn cảnh phức tạp để xây dựng nên nhà bảo tàng rộng 160.000
feet vuông này. Hoạ sỹ Paul Klee sinh năm 1879 và mất năm
1940, ông đă sống thời niên thiếu và những năm cuối đời ở
Bern. Đề án trung tâm bảo tàng trưng bày các tác phẩm của Klee
được xây dựng trên cơ sở hợp tác nhà nước và tư nhân trị giá
86 triệu đô la. Vào năm 1997, Bà Livia Klee-mayer, con gái
nuôi của hoạ sỹ đề nghị hiến 638 tác phẩm của Klee cho chính
quyền thành phố Bern nếu như họ xây dựng xong trung tâm vào
năm 2006. Thêm nữa, cháu của hoạ sỹ tên là Alexander Klee hứa
cho mượn lâu dài 650 tác phẩm. Như vậy cộng với phần sẵn có,
thành phố sẽ có bộ sưu tập với 4000 tác phẩm, trong đó phần
lớn là đồ hoạ.
Nhiệm vụ thiết kế của bảo tàng gồm có pḥng trưng bày chính
rộng 18.837 feet vuông, pḥng trưng bày lưu động rộng 9.150
feet vuông và các xưởng đào tạo hội hoạ cho người lớn và trẻ
em. Ngoài ra c̣n có pḥng biểu diễn nghệ thuật âm nhạc 300 chỗ
(Klee cũng là nhạc công), các không gian lưu trữ chung, pḥng
phục chế và các pḥng hành chính. Trong quá tŕnh thiết kế
công tŕnh, Piano cùng nhà hợp tác chính Bernard Plattner đă
làm việc với hăng thiết kế kiến trúc Bernese ARB do Kurt
Aellen đứng đầu và chi nhánh London của hăng Arup để thống
nhất một sơ đồ chức năng chia trung tâm bảo tàng thành 3 khối
không gian h́nh ṿm đồi.
Một sảnh lớn bằng kính dài 492 feet dọc theo mặt đứng chính
nối liền những “ṿm đồi” với nhau, c̣n dăy những ṿm parabol
chế tạo từ thép h́nh uốn cong làm cho công tŕnh chuyển tiếp
mềm mại với những quả đồi phủ cỏ thấp phía sau.
Architectural
Record, 18.08.2005
Liên Hoa và Khánh Vũ dịch -
Trung tâm Thông tin - Thư viện |