 |
|
KTS. Thom Mayne
|
Người
được nhận giải thưởng kiến trúc Pritzker năm nay là Thom
Mayne, một kiến trúc sư ở Los Angeles. Ông nổi tiếng về những
cải tiến kết cấu tường bao và sử dụng nguyên vật liệu truyền
thống, đồng thời cũng nhận được rất nhiều giải thưởng suốt 3
thập kỷ trong quá tŕnh làm nghề.
Mayne là
giám đốc hăng Morphosis, các công tŕnh gần đây của hăng thu
hút được nhiều sự chú ư như Trường Trung học Diamond Ranch,
Trung tâm hành chính Caltrans ở Quận 7 và Trung tâm khoa học
Dr. Theodore T. Alexander, Jr. Hiện nay ông đang làm việc cho
một dự án trong gói thầu của Thành phố New York cho Thế Vận
hội 2012.
Mayne sinh
năm 1944 và tốt nghiệp trường ĐH Nam Cafornia và trường ĐH
Harvard. Năm 1972 ông lập công ty riêng và thuê 40 kiến trúc
sư và nhà thiết kế. Trong suốt những năm trong nghề ông luôn
là một người năng nổ. Gần đây ông được phong Giáo sư tại
Trường ĐH California ở Los Angeles và là người sáng lập Viện
Kiến trúc Nam California.
KTS Bill
Lacy, Giám đốc điều hành giải thưởng Pritzker trích lời hội
đồng giám khảo: “Thom Mayne là một sản phẩm của những năm 60,
một thời kỳ có nhiều biến động, đă mang quan điểm chống lại
những điều cũ kĩ và khát khao thay đổi thực tiễn. Thành quả
của những hành động đó biểu hiện trong một số các dự án có qui
mô lớn hiện nay của ông.”
Frank
Gehry, một thành viên ban giám khảo cũng cho biết: “Tôi thật
sự xúc động v́ người nhận giải thưởng năm nay là một phần thế
giới của tôi. Tôi đă biết ông ấy khá lâu rồi và nhận thấy ông
ấy đă trở thành một kiến trúc sư chín chắn và một kiến trúc sư
đích thực. Ông ấy không ngừng khám phá và t́m kiếm các phương
pháp xây dựng mới để làm nên những công tŕnh có tính thiết
thực và hấp dẫn.”
C̣n vị giám
khảo Karen Stein th́ nhận xét: “Thom Mayne xem kiến trúc như
một môn thể thao tiếp sức - một hoạt động nhóm mà mở rộng giới
hạn cơ học. Từ những bản vẽ nhiều lớp, phức tạp ban đầu đến
những công tŕnh ngày càng hoàn thiện hơn, ông đều sử dụng
những công nghệ mới nhất cả về đề tài và chất liệu trong những
thiết kế của ḿnh, tạo ra công tŕnh luôn có kiến trúc được
nghiên cứu kỹ lưỡng và đầy ấn tượng.”
Các công tŕnh gần đây
Trung tâm
khoa học Dr. Theodore T. Alexander, Jr ở Los Angeles là một
trường công lập kết hợp với chương tŕnh đào tạo giáo viên với
các nguồn lực của một viện bảo tàng lớn của Trung tâm khoa
học California. Được hoàn thành năm 2004, Trung tâm liên kết
này ban đầu là bảo tồn và nâng cấp kháng chấn của một kho vũ
khí cũ và theo kiến trúc sư th́ đă được đánh dấu để kiểm tra
các ranh giới giữa đất hiện trạng và sự biến đổi mặt đất sau
này bị trượt giữa các lớp của một cảnh quan bị lấy đi.
Trung tâm
hành chính Caltrans ở Quận 7 Los Angeles là một toà nhà văn
pḥng thành phố được kết hợp hài ḥa với cơ cấu của thành phố.
Nguyên vật liệu b́nh thường, các dạng kết cấu lớn và các thành
phần kết cấu nổi giống như hệ thống giao thông của Califonia
và được thiết kế để tạo cảm giác như đang trên xa lộ. Mặt tiền
phía Nam của ṭa nhà hoàn toàn được gia công bằng pin quang
Voltaic dự tính có thể tạo ra 5% năng lượng của toà nhà.
Trung tâm
Alpe-Adra ở Klagenfurt, Áo là một ṭa nhà văn pḥng kiểu nông
thôn kết hợp khu buôn bán và nhà trẻ. Kiến trúc của ṭa nhà
được kết hợp những đặc tính vốn có của nông thôn và thành thị.
Theo ngôn ngữ của kiến trúc: “Mái ṿm rộng trên hầu hết cấu
trúc tạo ra một cảnh quan làm người ta liên tưởng đến những
cánh đồng được cày thành luống xung quanh đó. Trải dài từ Đông
sang Tây xuyên suốt công tŕnh, cấu trúc rất ḥa hợp với môi
trường xung quanh và nổi lên trên mặt đất như thể trái đất
được tái tạo.”
Trường ĐH
Toronto, được hoàn thành vào năm 2000 với sự cộng tác của các
kiến trúc sư của Stephen Teeple, giáp ranh với một phần khu đô
thị nhộn nhịp của thành phố. Công tŕnh được bao bọc bởi một
hệ thống tường bao, bao quanh chiếc sân rộng. Mỗi hướng của
ṭa nhà đều tương xứng với quy mô của các ṭa nhà liền kề.
Khu buôn
bán rộng và quán café trên phố ở góc Tây Nam của khu liên hợp
tạo thành một điểm đô thị tấp nập nối đường vào khuôn viên
trường với vùng ngoại ô. Dọc cánh Tây của tầng 6 và 7 là một
hành lang được lắp kính trải dài ra tận mép ṭa nhà. Mái đua
có biển hiệu tên trường cực lớn, tạo cảm hứng tưởng tượng.
 |
|
Trung
tâm khoa học Dr. Theodore T. Alexander, Jr ở Los Angeles |
 |
|
Trung tâm hành chính Caltrans ở Quận 7 Los
Angeles
|
Giải thưởng Pritzker
Giải thưởng
kiến trúc Pritzker được ra đời năm 1979 để tôn vinh các kiến
trúc sư hiện thời có các công tŕnh xây dựng thể hiện được tài
năng, tầm nh́n và sự tận tâm đồng thời có những đóng góp không
ngừng và to lớn cho nhân loại và môi trường xây dựng qua nghệ
thuật kiến trúc.
Hai mươi
bảy năm qua, giải thưởng Pritzker đă tôn vinh các kiến trúc sư
với danh hiệu được coi là “Giải Nobel kiến trúc”, hội đồng
giám khảo có hai tiêu chí lựa chọn là vừa mang giá trị sử dụng
và hiện đại. Mặc dù ngày nay nhiều nhà quan sát dễ bị nhầm lẫn
2 tiêu chí trên nhưng các nhà phê b́nh kiến trúc tương lai th́
có thể phân biệt bằng kinh nghiệm được tôi luyện qua thời
gian. Những lựa chọn gần đây cho giải Pritzker là Mayne và
Koolhaas, đối lập hẳn với Utzon và Murcutt, có lẽ các nhà tổ
chức cố ư trao giải cho một số Kiến trúc sư có bản lĩnh ngoài
sự uyên thâm về kiến thức.
Trong số
những người được nhận giải trước đây có Luis Barragan của
Mexico, Richard Meier của Mỹ, Tadao Ando của Nhật Bản và
Norman Foster của Anh. Trước đây những người được
ArchitectureWeek đề cao là Rem Koolhaas của Hà Lan, Jacques
Herzog và Pierre de Meuron của Thụy Sĩ, Glenn Murcutt của
Austrialia, Jorn Utzon của Đan Mạch và Zaha Hadid của Anh.
Các thành
viên trong hội đồng giám khảo đă lựa chọn Mayne là người nhận
giải năm 2005 gồm có Lord Palumbo Chủ tịch Hội đồng giám khảo,
Balkrisha Vithadas Doshi - KTS, nhà quy hoạch, giáo sư kiến
trúc; Frank Gehry - người được nhận giải Pritzker năm 1989;
Ada Louise Huxtable - tác giả kiêm nhà phê b́nh kiến trúc;
Carlos Jimenez - Giáo sư trường ĐH Kiến trúc Rice, Giám đốc
xưởng vẽ Carlos Jimenez; Victoria House - Sử gia kiến trúc; và
Karen Stein - Tổng biên tập báo Phaidon…
Trọng Trường biên dịch theo
ArchitectureWeek
Trung tâm Thông tin - Thư viện |